Süprem

Nasıl örülür

Süprem tek bir iğne setiyle örülür; dolayısıyla her ilmek aynı yöne çekilir. Bu, birbirinden belirgin biçimde farklı iki yüzü olan bir kumaş verir: dikey ilmek bacaklarından oluşan düz bir teknik yüz ve biraz daha pürüzlü hissettiren, yatay ilmek başlarından oluşan bir ters yüz. Kumaşa özgü pek çok şey bu asimetriden gelir.

Genellikle yuvarlak örme makinelerinde, tüp ya da açık en olarak üretilir. Tüp olması teknik değil, ticari açıdan önemlidir: tüp kumaştan kesilen bedende yan dikiş yoktur; bu düz kesimlere uyar ve bir dikiş operasyonunu ortadan kaldırır. Açık en kumaş ise yan dikişte form vermeye izin verir.

Kenarları neden kıvrılır

Süpremin kesilmiş kenarı kıvrılır ve hep aynı yöne kıvrılır: üst ve alt kenarlarda tersine doğru, yanlarda yüze doğru. Bu bir hata değil, tek yüzlü ilmek yapısının sonucudur; süprem ürünlerin kenarlarının ham bırakılmak yerine kıvrılıp dikilmesinin ve yakalarının ribanalı olmasının nedeni budur.

Üretimde de önemlidir: kıvrılan kenarlar serimi ve kesimi stabil bir çift yataklı örmeye göre daha hassas hâle getirir; düz, kıvrılmayan bir kenar istendiğinde interlok tercih edilmesinin nedenlerinden biri budur.

Tipik tedarik gramajları

Gramaj ne kadar kumaş aldığınızı söyler, ne kadar iyi olduğunu değil. 175 g/m² gramajlı iki süprem, bir sonraki bölümün konusu olan ipliğe bağlı olarak ciddi biçimde farklı olabilir. Ürüne göre genel gramaj aralıkları gramaj rehberindedir.

Nasıl eskiyeceğini iplik belirler

• Penye ile karde. Tarama işlemi kısa lifleri alır; bu daha pürüzsüz, daha sağlam ve daha az boncuklanan bir iplik verir. Karde daha ucuzdur ve zamanla gözle görülür biçimde tüylenir.
• Ring ile open-end. Ring iplik daha ince ve daha yumuşaktır; open-end daha ekonomik ve daha serttir, tuşesi genellikle daha kabadır.
• İplik numarası. Yüksek numara daha ince iplik demektir; aynı konstrüksiyonda daha hafif ve daha pürüzsüz bir kumaş verir.
• Tek kat ile katlı. Katlı iplikler bükümü katlar arasında dengeler; bu hem tuşeyi hem boyutsal davranışı iyileştirir ve dönme eğilimini azaltır.

Bir kumaş spesifikasyonunun ciddi mi belirsiz mi olduğu bu dört satırda belli olur. Yalnızca "%100 pamuk, 180 g/m²" demek hepsini açıkta bırakır.

Apre

Örmeden sonra yapılan işlemler kumaşı örmenin kendisi kadar değiştirir. Yakma (gazeleme) yüzeydeki lifleri yakarak daha temiz bir yüz verir; biyopolisaj ya da enzim yıkama tüylenmeyi azaltıp pürüzsüzlüğü artırır; kompakt işlemi kumaşı mekanik olarak önceden çektirir, böylece müşterinin çamaşır makinesinde ortaya çıkacak çekme payı azalır. Şardon apresi ters yüzde yumuşak bir hav kaldırarak daha sıcak bir tuşe verir. Bunların hepsi kumaşçıda, kumaş üzerinde yapılır: aynı sözcükler dikilmiş ürüne uygulanan işlemler için de kullanılır; o ise sonuçları farklı olan ayrı bir aşamadır.

Özellikle sorulması gereken kompakt işlemidir. Kompakt yapılmamış süprem daha fazla kalıntı çekme taşır ve bir ürünün kontrolde doğru ölçülüp ilk yıkamadan sonra kısa kalmasının sık görülen bir nedenidir; ölçüler yıkamadan sonra neden değişir sayfasında anlatıldığı gibi.

May dönmesi sorunu

Süprem, may dönmesine (spiralite), yani yan dikişlerin yıkamadan sonra beden çevresinde dönmesine özellikle yatkın bir yapıdır. Nedeni, ilmekler gevşedikçe iplikteki kalıntı bükümün serbest kalmasıdır; risk en çok tek kat iplikten gevşek örülmüş ince kumaşlarda yüksektir. Katlı ya da büküm dengeli iplikler, makinede büküm yönlerinin dönüşümlü kullanılması, daha sık yapı ve kompakt işlemi bunu azaltır.

Bunu en ucuz hazır kaliteyi seçmeden önce bilmek gerekir; çünkü kumaş bir kez üretildikten sonra düzeltilemez. Tam teşhis tişörtler yıkamadan sonra neden döner sayfasındadır.

Baskı ve nakış davranışı

• Serigrafi ve transfer baskı düz süprem yüzünde iyi sonuç verir; beden baskıları genellikle bitmiş ürüne değil, dikimden önce kesilmiş panellere uygulanır.
• Nakış uygun bir kesilebilir (cut-away) tela ister; çünkü desteksiz hafif bir örme, yoğun dikiş altında deforme olur.
• Beyaz ve açık renk hafif süpremlerde, arkalarına koyu bir baskı yerleştirilmeden önce kapatıcılık kontrol edilmelidir.
• Pamuklu süpreme süblimasyon yapılamaz; bunun için polyester esaslı örme kumaşlar gerekir.

Ne zaman başka bir kumaş seçmeli

Süprem tişört ve hafif katmanlar için doğru varsayılan kumaştır. Ürün stabil, kıvrılmayan bir kenar ya da daha düzgün bir ters yüz istiyorsa ondan uzaklaşın; bu interloka işaret eder. Yakalı bir ürün için dolgunluk ve yüzey dokusu gerekiyorsa pikeye; sıcak tutması ve yumuşak bir iç yüz gerekiyorsa iki iplik ya da üç iplik şardonluya.