AB için PFAS içermeyen giyim: giysilerde PFHxA kısıtlaması

PFHxA kısıtlaması, "PFAS içermez" ifadesinin çağrıştırdığından daha dar, pek çok alıcının sandığından ise daha sıkıdır. PFAS'ların tek bir grubunu kapsar: PFHxA, tuzları ve PFHxA'ya bozunabilen maddeler. Sınırları milyarda bir (ppb) düzeyinde belirlenmiştir. Belirleyici olan, laboratuvarın giysinin her malzemesinde bulduğudur; kumaşçının teknik föyünde apreye verilen ad değil.

Ürün kapsamını, pazarı ve uygulama tarihlerini güncel mevzuat metninden kontrol edin. Projeye özgü yükümlülükleri yetkin bir danışmanla netleştirin.

PFHxA kısıtlaması neyi kapsar

Düzenleme, REACH'in, yani (AT) 1907/2006 sayılı Tüzüğün Ek XVII'sine 79. maddeyi ekleyen 19 Eylül 2024 tarihli ve (AB) 2024/2462 sayılı Komisyon Tüzüğüdür. Tüzük 20 Eylül 2024'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımından sonraki yirminci gün, 10 Ekim 2024'te yürürlüğe girdi. Yükümlülükler kademeli olarak uygulanır; giysileri ilgilendiren ilk kademe 10 Ekim 2026'da başlar.

Madde grubu yapıya göre tanımlanır. Madde 79; PFHxA'yı, tuzlarını ve başka bir karbon atomuna doğrudan bağlı doğrusal ya da dallı perfloropentil grubu (C5F11-) veya perflorohekzil grubu (C6F13-) taşıyan maddeleri, sayılan istisnalar dışında kapsar. 9. fıkra, PFHxA ile ilişkili maddeleri, moleküler yapılarına göre PFHxA'ya bozunma ya da dönüşme potansiyeli taşıdığı kabul edilen maddeler olarak tanımlar.

Hangi ürünler, hangi tarihler

Tüzüğün gerekçe bölümü, giysi kapsamına örnek olarak yağmurluk gibi outdoor giyimi ve el çantası gibi aksesuarları verir. Sonraki tekstil kapsamı için halı, kilim, perde, stor, döşemelik, tekstil duvar kaplaması, masa örtüsü ve yatak takımlarını sayar.

Kısıtlamanın dışında kalanlar

3. fıkra; (AB) 2016/425 sayılı Tüzüğün Ek I'inin (a), (c) ila (f), (h) ve (l) bentlerindeki III. risk kategorisine giren kişisel koruyucu donanımı (KKD), (AB) 2017/745 ve 2017/746 sayılı Tüzükler kapsamındaki tıbbi cihazları ve inşaat tekstillerini kapsam dışında tutar. 7. fıkra, 10 Ekim 2026'dan önce piyasaya arz edilmiş eşyaları kapsam dışında tutar. Giysiyle ilgili iki fıkra da "genel tüketiciye yönelik" ürünlerle sınırlıdır; belirli bir programın bu ifadenin dışında kalıp kalmadığı markanın cevaplaması gereken hukuki bir sorudur ve bu rehber onu cevaplamaz.

Kural kimi bağlar ve bir sevkiyat ne zaman kapsama girer

Kural, giysiyi AB piyasasına arz edeni bağlar ve ithalat da arz sayılır. REACH'in 3(12) maddesi piyasaya arzı üçüncü bir tarafa tedarik etmek ya da onun kullanımına sunmak olarak tanımlar ve ithalatın piyasaya arz sayılacağını belirtir. Dolayısıyla Türkiye'de üretilen bir giysi ithal edildiğinde AB piyasasına arz edilmiş olur ve yükümlülük AB'deki ithalatçıya aittir.

Bir üretim partisinde önemli olan tarih, malların AB'ye giriş tarihidir; dikildiği ya da sipariş edildiği tarih değil. Seri üretim numune onayından sonra 4 ila 5 hafta sürer, nakliye buna eklenir; bu nedenle Eylül 2026 başında onaylanan bir sipariş, sınır uygulanmaya başladıktan sonra varır. 10 Ekim 2026'da ya da sonrasında AB'ye girecek her siparişi kapsamda sayın.

Tekstilde halihazırda geçerli diğer PFAS sınırları

PFHxA, AB'de tekstili ilgilendiren sınırı olan üçüncü PFAS grubudur. Önceki ikisi zaten yürürlüktedir, bu yüzden yalnızca PFHxA'yı kapsayan bir test raporu eksik kalır.

PFAS'ları grup olarak kapsayan daha geniş bir kısıtlama önerisi, Danimarka, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç makamları tarafından 13 Ocak 2023'te Avrupa Kimyasallar Ajansı'na sunuldu. Öneri hâlâ Ajansın bilimsel komitelerinde değerlendiriliyor ve kabul edilmedi. Madde 79'u ekleyen Tüzük, gerekçe bölümünde bu bekleyen dosyaya değinir.

Fransa: daha geniş kapsamlı ulusal yasak

Fransa, tüketiciye yönelik giysilerde PFAS'ı ulusal mevzuatla yasaklar. 27 Şubat 2025 tarihli ve 2025-188 sayılı Kanunun 1. maddesi, 1 Ocak 2026'dan itibaren tüketiciye yönelik olup PFAS içeren giyim tekstili ürünlerinin, ayakkabıların ve bunlar için su geçirmezlik ajanlarının üretimini, ithalatını, ihracatını ve piyasaya arzını yasaklar. Kişilerin korunması ve güvenliği için tasarlanmış giysi ve ayakkabılar istisnadır; yasak 1 Ocak 2030'dan itibaren, ek istisnalarla birlikte, genel olarak tekstil ürünlerine genişler.

28 Aralık 2025 tarihli ve 2025-1376 sayılı Kararname, altında yasağın uygulanmadığı kalıntı değerlerini belirler: hedefli analizle ölçülen tek bir PFAS için polimerler hariç 25 ppb; hedefli PFAS'ların toplamı için polimerler hariç 250 ppb; polimerler dahil PFAS için 50 ppm. 1 Ocak 2026'dan önce üretilmiş ürünler bu tarihten sonra on iki aya kadar piyasaya arz edilebilir. Fransa'da satılan bir koleksiyonun siparişinde AB sınırlarının yanı sıra bu değerler de yer almalıdır.

Tedarikçiden hangi kanıtlar istenmeli

Her homojen malzeme için, raporlama sınırları yasal sınırların altında olan bir laboratuvar test raporu ve apre kimyasına ilişkin yazılı bir beyan isteyin. Beyan tek başına tedarikçinin ne satın aldığını düşündüğünü anlatır; malzemede ne olduğunu ancak doğru raporlama sınırıyla yapılmış bir test gösterir.

• Giysi başına değil, malzeme başına bir sonuç. Sınır homojen malzemede ölçülür; bu yüzden dış kumaş, kaplamalı bir astar, lamine bir aksesuar ve baskılı bir alan ayrı test noktalarıdır. "Mont" üzerine düzenlenmiş bir rapor, hangi malzemenin test edildiğini göstermez.
• Yasal sınırların altında raporlama sınırları. "Tespit edilmedi" sonucu ancak yöntemin raporlama sınırı PFHxA ve tuzları için 25 ppb'nin altındaysa ve ilişkili maddelerin 1.000 ppb'ye karşı toplanabileceği kadar düşükse bir anlam taşır. Laboratuvardan bu sınırları rapora yazmasını isteyin.
• Üç PFAS maddesi tek raporda. PFOA ve C9-C14 PFCA'ların da PFHxA ile birlikte kapsanmasını isteyin, çünkü bunların sınırları zaten uygulanıyor.
• İzlenebilir numune. Rapor topu, lotu ya da partiyi belirtmeli ve numuneyi kimin aldığını yazmalıdır. Giyimde kimyasal test raporu nasıl okunur sayfası kapsamı, akreditasyonu ve numune tanımını anlatır.
• İtici apre beyanı. Kumaşçıdan ya da apre işletmesinden, uygulanan su, yağ veya leke itici kimyayı adlandıran ya da hiçbirinin uygulanmadığını teyit eden bir beyan; apre kullanıldıysa kimyasal tedarikçisinin güvenlik bilgi formuyla birlikte.
• Değişiklik kontrolü. Model için kumaşçının, aprenin, aksesuar tedarikçisinin ya da kimyasal tedarikçisinin haber verilmeden değişmeyeceğine dair yazılı taahhüt; çünkü uygun çıkan ilk sipariş, farklı bir lottan yapılan tekrar sipariş hakkında bir şey söylemez.

Bu sınırların bir markanın kısıtlı madde listesiyle nasıl bir arada durduğu RSL ve MRSL sayfasında ve giyimde REACH kısıtlanmış maddeleri özetinde anlatılır.

Sipariş metni örnekleri

Şartı e-posta yazışmasına değil, satın alma siparişine ya da ürün spesifikasyonuna yazın. Aşağıdaki satırlar, markanın kendi danışmanıyla uyarlanacak alıcı metni örnekleridir; Voyager'ın şartları değildir. Siparişte nerede yer aldıkları giyim satın alma siparişi rehberinde anlatılır.

• Yasal sınır. "Tüm malzeme ve bileşenler REACH Ek XVII madde 79'a ((AB) 2024/2462 sayılı Komisyon Tüzüğü) uygun olacaktır: her homojen malzemede ölçülmek üzere PFHxA ve tuzlarının toplamı için 25 ppb'nin altı ve PFHxA ile ilişkili maddelerin toplamı için 1.000 ppb'nin altı."
• Mevcut sınırlar. "Malzemeler ayrıca (AB) 2019/1021 sayılı Tüzük kapsamındaki PFOA sınırlarına ve REACH Ek XVII madde 68 kapsamındaki C9-C14 PFCA sınırlarına uygun olacaktır."
• Kasıtlı kullanım yok. "Bu modelin hiçbir kumaş apresinde, kaplamasında, membranında, baskısında, aksesuarında ya da etiketinde per- ve polifloroalkil maddeler kasıtlı olarak kullanılmayacaktır."
• Sevkiyattan önce kanıt. "Tedarikçi, sevkiyattan önce [adı belirtilen laboratuvar] tarafından düzenlenmiş, raporlama sınırlarının yukarıdaki sınırların altında olduğunu belirten, homojen malzeme başına bir test raporu ile uygulanan itici apreye ya da apre bulunmadığına dair bir beyan sunacaktır."
• Değişiklik kontrolü. "Tedarikçi, bu model için kumaşçı, apre, aksesuar tedarikçisi ya da kimyasal tedarikçisinde yapılacak her değişiklikten önce Alıcıyı yazılı olarak bilgilendirecektir."
• Fransa. "Fransa'da piyasaya arz edilen mallarda malzemeler, 2025-1376 sayılı Kararname ile belirlenen kalıntı değerlerini aşmayacaktır."

Su iticilik ürünün bir parçasıysa ihtiyacınız olan performansı belirtin ve bunun florsuz kimyayla sağlanmasını bekleyin. Su iticilik ile kimyasal sınırlar arasındaki denge teklif aşamasında proje bazında kararlaştırılır. Tüketiciye yönelik üründe "PFAS içermez" ifadesinin nasıl yazılabileceği ayrı bir sorudur ve giyimde çevresel iddialar rehberinde ele alınır.

Voyager'ın durumu

Voyager Textile giysileri alıcının spesifikasyonuna göre üretir ve bu spesifikasyonun belirlediğinin ötesinde PFAS içermez iddiasında bulunmaz. Siparişte hangi malzeme ve aprelerin kullanılacağı, hangi testlerin yer alacağı ve bu testlerin hangi bileşenleri kapsayacağı teklif aşamasında proje bazında teyit edilir. Belirtildiği yerde sertifikalı malzeme tedarik edilebilir; bu, Voyager'ı ya da giysiyi sertifikalı yapmaz.