Gömlek üretim süreci: dokuma gömlekte yaka, manşet, pat ve tela yapıştırma

Gömlek basit görünür ama çoğu giysiden daha fazla küçük parça içerir: iki ya da üç parçalı bir yaka, yaka ayağı, iki manşet, kol patları, ön pat, roba ve çoğu zaman bir cep. Bu parçaların her biri beden birleştirilmeden önce kesilir, telalanır, dikilir, çevrilir ve ütülenir. Satın almacının bir kol boyu mesafeden gördüğü kaliteye bu ara montajlarda karar verilir.

Dokuma gömlek, iş gömleği ve gömlek mont kumaşları

Kurumsal ve private label gömleklerde olağan gömleklik kumaş poplin ve diğer bezayağı dokumalardır; pamuk ya da polyester-pamuk (polikoton) karışımı olarak. Oxford, şambre ve dimi daha ağır, daha gündelik bir karakter verir. İş gömlekleri polyester-pamuk dimiye yönelir, çünkü bu kumaş sık yıkamada rengini ve ölçüsünü korur; gömlek montlarda ise pantolonluk kumaşlar kullanılır.

Dimi ile gabardinin farkı ve gramajlarının nasıl verildiği dimi ve gabardin kumaş sayfasında anlatılıyor.

Yaka konstrüksiyonu: yaka kanadı, yaka ayağı ve tela

Klasik bir gömlek yakası iki parçadan oluşur: dışa katlanan yaka kanadı ve boynu saran, en üst düğmeyi taşıyan yaka ayağı. Her parçanın bir üst ve bir alt katı vardır; yakanın dönüşünü ve uçlarını koruması için en az bir kat telalanır. Yaka yüz yüze dikilir, fazlası kesilir, çevrilir, ütülenir ve gaze çekilir; ardından yaka ayağına birleştirilir, yaka ayağı da yaka oyuntusuna takılır.

• Yaka tipleri. Ayrı yaka ayağı üzerinde sivri, açık (spread) ve düğmeli (button-down) yakalar; kanadı olmayan hakim yaka; kısa kollu iş gömleklerinde yaygın olan, kanatla ayağın tek parça kesildiği tek parça (camp) yaka.
• Yaka ayağı seçimi. Ayrı yaka ayağı boyunda daha net bir oturuş verir; kanatla birlikte kesilmiş ayak daha basit ve daha yumuşaktır. Bir modelin hangisini kullanacağı tech pack'te belirtilen bir tasarım kararıdır.
• Tela yerleşimi. Üst yakaya ya da alt yakaya yapıştırılır; yaka ayağında ayrı bir tela olabilir ya da olmayabilir. Bu seçim sertliği ve yakanın yıkamada nasıl yaşlandığını değiştirir.
• Yaka uçları. Uç uzunluğu ve açıklık spesifikasyondaki ölçülerdir; uçların simetrisi kontrolde denetlenir. Çıkarılabilir yaka balenleri iş gömleklerine değil, klasik (dress) gömleklere aittir.
• Gaze. Kenardan uzaklık, her giysinin üzerinde göründüğü için belirtilir; genellikle santimetrenin ya da inçin bir kesri olarak.

Tela yapıştırma: yakanın yıkamadan sağ çıkıp çıkmayacağını belirleyen adım

Tela yapıştırma, ısıyla etkinleşen yapıştırıcılı bir telayı kontrollü sıcaklık, süre ve basınç altında gömleklik kumaşın tersine bağlar. Bu üçü telaya ve kumaşa uyduğunda yaka, manşetler ve pat tek bir katman gibi hareket eder. Uymadığında yapışma yıkamadan sonra yer yer çözülür ve parça kabarır. Sebep ve yıkanmış numune kontrolü astarlar, pervazlar ve telalar sayfasında açıklanıyor.

Sektörde tela yapıştırma, sürekli (bantlı) ya da düz tabla tela preslerinde, farklı gramajlarda dokuma ya da dokusuz (non-woven) telalarla yapılır. Tela tipi, gramajı ve her parçanın yapıştırma parametreleri fiyat teklifi aşamasında proje bazında teyit edilen teknik seçeneklerdir. Satın almacıya düşen, istenen gramajı ve tuşeyi belirtmek ve seri üretimden önce yıkanmış, telalanmış bir numuneyi onaylamaktır.

Manşetler ve kol patları

Dokuma gömleklerde standart, bir ya da iki düğmeli düz manşettir; çevrilebilir (convertible) manşet düğme ya da kol düğmesi alır; duble ya da Fransız manşet klasik gömleklere aittir. Manşet küçük bir yaka gibi yapılır: telalanır, dikilir, çevrilir, gaze çekilir, ardından büzgülü ya da pileli kol ucuna takılır.

Manşetin üstündeki kol açıklığı bir patla bitirilir. Sivri uçlu kol patı (tower placket) daha düzgündür ve genellikle küçük bir düğme taşır; biyeli (sürekli) kol yırtmacı daha düzdür ve daha hızlı dikilir. Kısa kollu iş gömleklerinde bunların hepsinin yerini kıvırma bir kol ağzı alır; yıkanan bir üniforma programı için daha pratik seçim olmalarının bir sebebi de budur.

Ön patlar, robalar ve cepler

• Takma pat. İlik tarafında ayrı bir şerit, telalanmış ve gaze çekilmiş; yaygın bir ön.
• Katlanmış ya da Fransız ön. Görünür pat yoktur, kenar içe katlanır ve telalanır; daha temizdir ama düzensiz tela yapıştırmayı daha az affeder.
• Gizli pat. Düğmeler bir kapağın altında gizlenir; bazı hizmet ve gıda sektörü giysileri gibi açıkta düğme istenmeyen yerlerde kullanılır.
• Roba. Sırtta omuz boyunca uzanan parça; tek ya da çift kat kesilir. Çift kat roba omuz dikişlerini içine alır ve temiz bir iç görüntü verir; verev kesilmiş ikiye bölünmüş roba daha klasik gömleklerin bir detayıdır.
• Sırt pileleri ve askılık. Robanın altındaki bir kutu pile ya da iki yan pile hareket payı verir; askılık (locker loop) belirtilecek ya da çıkarılacak küçük bir detaydır.
• Cepler. Kapaklı ya da kapaksız, kalem bölmeli ya da bölmesiz göğüste aplike cep; iş gömleklerinde bazen kol cebi. Aplike cep takımı, cep konstrüksiyonu sayfasında anlatıldığı gibi bir bindirmeli dikiştir.

Dokuma gömlekte dikişler ve dikiş tipleri

Yakalar, manşetler ve patlar 301 düz dikişle dikilir, çünkü bu parçalarda esneme yerine hassasiyet önemlidir. Gömleklerde yan dikişler ve kol dikişleri genellikle kapak dikişidir (ISO 4916 sınıflarında LS 2.04.06); ham kenar kalmaması için iki ya da üç iğneli 401 zincir dikişle dikilir. Düz gömlek etek ucu ise bir kenar bitirme konstrüksiyonudur, EF 6.02.01. Dikiş tipleri giysi dikiş tipleri sayfasında, dikiş sınıfları dikiş tipleri ve dikiş sınıfları sayfasında açıklanıyor.

Dikiş sıklığı bir spesifikasyon kalemidir ve her operasyon için santimetre ya da inç başına batış sayısı olarak belirtilir, çünkü hem dayanımı hem görünümü değiştirir. Hafif, sık dokunmuş gömleklik kumaşta fazla sık bir dikiş ya da yanlış iğne ve iplik dikişi dalgalandırır; bu hata dikiş büzülmesi sayfasında anlatılıyor.

Düğmeler ve ilikler

İlikler montajdan sonra ilik makinesinde dikilip açılır; düğmeler kalıptan işaretlenen yerlere dikilir. Gömlek düğmeleri ligne ile ölçülür (1 ligne yaklaşık 0,635 mm); ön düğmeler genellikle 14L ile 18L arasındadır, manşetlerde, yaka uçlarında ve kol patlarında daha küçük düğmeler kullanılır. Düğme aralıkları, yaka ayağındaki en üst düğmenin yeri ve iliklerin yönü spesifikasyona yazılır. Düğmeler, aksesuarlar ve parçalar sayfasında anlatıldığı gibi kendi rengi, boyutu ve tedarikçi satırı olan satın alınan bir parçadır.

Ütü ve son işlemler

Yakalar, manşetler ve patlar montajdan önce parça olarak ütülenir; formları burada verilir. Bitmiş gömlek, satın almacının paketleme talimatına göre ütülenir, düğmelenir ve bir sırt kartonu ya da yaka desteği etrafında katlanır veya askılı paketlenir. Katlama ve poşetleme seçenekleri katlama ve poşetleme sayfasında anlatılıyor.

Dokuma gömleklerde beden ve serileme

Klasik ve kurumsal gömlekler çoğu zaman yaka çevresiyle ve bir kol boyuyla bedenlendirilir; iş ve private label gömlekler genellikle S ile 3XL ya da daha geniş bir aralıkta bedenlendirilir. Kumaş esnemediği için her beden serilenmiş kalıba bağlıdır. En önemli ölçü noktaları yaka boyu, göğüs, bel, etek genişliği, roba hizasında sırt genişliği, kol boyu, manşet çevresi ve omuz üst noktasından beden boyudur.

Voyager Textile kalıpları Türkiye'deki kendi fabrikasında Gerber AccuMark'ta hazırlar ve seriler. Ölçü tabloları, serileme kuralları ve toleranslar kalıp hazırlama ve beden serileme ile üretim için ölçü tabloları sayfalarında açıklanıyor.

Dokuma gömleklikte baskı ve nakış

Gömleklerde olağan markalama nakıştır; montajdan önce düz göğüs ya da kol panelinde fabrika bünyesinde işlenir. Hafif gömleklik kumaşa batış sayısına uygun bir tela gerekir, yoksa logo çevresindeki kumaşı büzer; bkz. nakış büzülmesi. Transfer baskı da bünyede yapılır; süblimasyon yalnızca polyester gömleklik kumaşa uyar; serigrafi baskı iş ortağı tesislerle koordine edilir.

İş gömlekleri ve gömlek montlar

İş gömlekleri, birlikte giyildikleri pantolon ve montların program renklerinde dokuma gömleklerdir. Genellikle bir göğüs cebi, bazen bir kol cebi, tek parça (camp) ya da klasik yaka ve kısa veya uzun kol taşırlar; kapak dikişleri ve cep köşelerinde punterizler bulunur. Kumaş ve konstrüksiyon fiyat teklifi aşamasında proje bazında teyit edilir. Programın geneli private label iş kıyafeti sayfasında, kurumsal gömlekler kurumsal giyim sayfasında yer alıyor.

Gömlek mont (overshirt) ya da gömlek ceket, gömlek gibi kesilen ama daha ağır bir kumaştan yapılan ve hafif bir dış katman olarak giyilen bir giysidir. Genellikle astarsızdır; bu yüzden her iç dikiş görünür ve kapak dikişi, biye ya da temiz bir overlokla bitirilir. Kapaklı göğüs aplike cepleri, düğmeli ya da çıtçıtlı bir pat ve telalı bir gömlek yakası olağan detaylardır.

Satın almacının gömlekler için belirtebileceği testler

Bunlar satın almacının siparişte belirttiği şartlardır, fabrikanın uygunluk iddiaları değildir. Nasıl planlanacakları seri üretim öncesi yıkama testi sayfasında anlatılıyor.

Minimumlar, numune ve termin

Minimum renk ve model başına 300 adettir; bedenler 300'ün içinde dağıtılabilir. Numune 5 ile 7 iş günü sürer, seri üretim numune onayından sonra 4 ile 5 hafta sürer. Katalog, daha önce müşteri spesifikasyonuna göre üretilmiş iki gömlek ve iki gömlek mont gösteriyor; bunlar stok değil, referanstır.