Üretici seçimi
Avrupalı markalar için yakın coğrafyada giyim üretimi: Türkiye'nin yeri
Avrupalı bir marka için yakın coğrafyada giyim üretimi genellikle Romanya, Bulgaristan ya da Polonya gibi bir AB ülkesi ile Türkiye gibi bir gümrük birliği ortağı arasında seçim yapmak demektir. AB'deki fabrikalar hiçbir gümrük işlemi olmadan sevk eder; Türkiye ise AB–Türkiye gümrük birliği kapsamında A.TR belgesi ve gümrük beyannamesiyle gümrük vergisi ödenmeden sevk eder. Seçim bundan sonra ürün yelpazesine, kumaş tedarikine, minimumlara ve termine bağlıdır.
Son gözden geçirme:
İçindekiler
Burada yakın coğrafyada üretim, Avrupa pazarına malın haftalar süren deniz yolu yerine günler içinde karayoluyla ulaşacağı kadar yakın üretim yapmak demektir; böylece marka daha küçük adetlerle sipariş verebilir, sezon içinde tekrar sipariş verebilir ve daha az stok tutar. AB'li alıcılar için gerçekçi seçenekler AB içindeki fabrikalar, en çok Romanya, Bulgaristan ve Polonya'dakiler, ve Türkiye'deki fabrikalardır. Kuzey Afrika da kullanılır, ama bu rehber Avrupalı alıcıların en sık karşılaştırdığı iki seçeneği ele alır.
Giyim tedarikinde Türkiye Avrupa'dan sayılır mı?
Gümrük açısından Türkiye AB'nin dışındadır, ama orada üretilen giyim AB'ye gümrük vergisi ödenmeden girer. Giyim dahil sanayi ürünleri, serbest dolaşımda olduklarında ve A.TR dolaşım belgesiyle taşındıklarında, AT-Türkiye Ortaklık Konseyi'nin 1/95 sayılı Kararı ile kurulan gümrük birliği kapsamında AB ile Türkiye arasında gümrük vergisiz dolaşır. Türkiye AB üyesi değildir ve AB gümrük bölgesinin parçası değildir; bu yüzden her sevkiyat yine bir gümrük sınırından geçer ve ithalat beyannamesi gerektirir.
| Soru | AB fabrikası (Romanya, Bulgaristan, Polonya) | Türkiye |
|---|---|---|
| AB'ye girişte gümrük vergisi | Yok; mal tek pazar içinde dolaşır | AB–Türkiye gümrük birliği kapsamında serbest dolaşımdaki giyim için yok |
| Gümrük işlemleri | Üye devletler arasında yok | İhracat ve ithalat beyannameleri ve A.TR dolaşım belgesi; ithalat KDV'si girişte işlenir |
| Batı Avrupa'ya nakliye süresi | Karayolu, genellikle birkaç gün | Karayolu, genellikle birkaç gün artı sınırda gümrükleme; deniz ve Ro-Ro hatları da kullanılır |
| Etiketteki menşe | Üretim ülkesi, örneğin Made in Romania | Made in Türkiye; gümrük birliği AB menşei yaratmaz |
| ABD'ye girişte gümrük vergisi | Normal ABD oranı; mevcut Section 301 önlemi kapsamında AB mallarında birleşik oran en az %10 | Normal ABD oranı artı mevcut Section 301 önlemi kapsamında ek %12,5 |
Bundan iki sonuç çıkar. Birincisi, A.TR menşeyi değil serbest dolaşımı kanıtlar; bu yüzden Türkiye'de üretilen bir giysi Türk malı olarak etiketlenir ve Made in EU ibaresi taşıyamaz. Farkı A.TR ve menşe açıklar. İkincisi, ABD'de de satış yapan bir marka aynı giysi için nerede dikildiğine göre farklı gümrük vergisi öder; bu konu ABD pazarı için giyim nerede üretilmeli sayfasında.
Türkiye mi, Doğu Avrupa mı: karşılaştırma
Asıl fark kapsamdadır: AB'deki yakın coğrafya fabrikalarının çoğu, markanın ya da bir aracının sağladığı kumaştan giysi diker; Türkiye'de ise iplik eğirme, örme, dokuma, boyama, kesim ve dikim tek bir ülke içinde yapılır. Bu en çok, bir programın özel bir kumaşa ya da Pantone rengine ihtiyaç duyduğunda önem taşır.
| Etken | Romanya, Bulgaristan, Polonya | Türkiye |
|---|---|---|
| Tipik çalışma modeli | Çoğunlukla fason (CMT): fabrika markanın sağladığı kumaş ve aksesuarı diker; komple üretim yapan tedarikçiler var ama daha az | Komple üretim yaygındır: fabrika kumaşı, aksesuarı, baskı ve nakışı tedarik eder, bitmiş ürün teslim eder |
| Kumaş ve renk | Kumaş genellikle Avrupa'nın başka yerlerindeki ya da Asya'daki kumaşçılardan alınıp fabrikaya getirilir | Örme, dokuma ve boyama ülke içinde yapılabildiği için özel kumaş ve özel renk fabrikanın yakınında geliştirilebilir |
| Sık anılan ürün grupları | Terzilik ürünleri, dokuma dış giyim, triko ve iç giyim | Süprem ve şardonlu kumaşlar, sweatshirt ve hoodie, dokuma dış giyim, iş giyimi ve üniformalar, spor giyim |
| Minimumlar | Fason işlerde fabrikaya göre genellikle model başına birkaç yüz adet; kumaşçı kendi minimumunu koyar | Fabrikaya göre değişir; Voyager Textile renk ve model başına 300 adetten çalışır |
| Termin | Büyük ölçüde sağlanan kumaşın ne zaman geldiğine bağlıdır | Voyager Textile'da numune 5 ile 7 iş günü, seri üretim numune onayından sonra 4 ile 5 hafta |
AB'deki bir fabrika şu durumlarda daha uygundur: marka kumaşını zaten kendisi alıyorsa, hiçbir gümrük sınırı istemiyorsa, etikette AB menşeli bir ülke istiyorsa ya da stok kumaşla çok küçük kapsül adetleri çalışıyorsa. Türkiye ise markanın kumaş, renk, baskı-nakış ve dikimi tek tedarikçiye yaptırmak istediği, koleksiyonun örme ve dokuma ürünleri karıştırdığı ya da adetlerin küçük bir fason atölyesinin kaldırabileceğini aştığı durumlarda daha uygundur. Diğer yaygın AB seçeneği Portekiz'dir ve onun karşılaştırması Türkiye ve Portekiz sayfasındadır.
Yakın coğrafya neyi değiştirir, neyi değiştirmez
Yakın coğrafyada üretim nakliye süresini kısaltır ve tekrar siparişi pratik hâle getirir; kumaş terminini ya da numune aşamasını ortadan kaldırmaz. Bir üretimin süresinin büyük kısmı geliştirme, kumaş ve dikimdir; bu adımlar fabrika nerede olursa olsun aynı haftaları alır. Fark son ayaktadır: Türkiye'den ya da AB içinden karayolu nakliyesi günler sürer, Güney ya da Güneydoğu Asya'dan Kuzey Avrupa'ya deniz yolu ise genellikle birkaç hafta.
Pratik kazanç daha düşük birim fiyat değil, daha düşük stok ve indirim riskidir. Renk ve model başına 300 adet sipariş edip nasıl sattığını görebilen ve sezon içinde tekrar sipariş verebilen bir marka, aylar önceden bütün sezonun adedine bağlanan bir markadan daha az satılmamış stok taşır. Tek başına birim fiyatın neden yanılttığı Türkiye ve Çin karşılaştırmasında anlatılır.
Nerede dikerseniz dikin uygunluk aynıdır
Giysiye ilişkin AB kuralları üretim ülkesine göre değişmez. (AB) 1007/2011 sayılı Tüzük kapsamında elyaf kompozisyonu etiketlemesi, Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü ve REACH kısıtlamaları Romanya'da da Türkiye'de de dikilen bir giysiye aynı şekilde uygulanır; yükümlülükler ürünü AB pazarına kim sürüyorsa ondadır. Şartlar AB'de giyim etiketlemesi ve uygunluk sayfasında.
Zorla çalıştırmayla üretilen ürünlere ilişkin (AB) 2024/3015 sayılı Tüzük 14 Aralık 2027'den itibaren uygulanır ve AB içinde ve dışında üretilen ürünleri aynı şekilde kapsar. Pratik adım her ülkede aynıdır: kumaşı hangi fabrikanın yaptığını ve elyafın nereden geldiğini bilin, bu kaydı her sipariş için saklayın.
Yakın coğrafya tekliflerini nasıl karşılaştırmalı
Her yakın coğrafya tedarikçisine aynı brifi gönderin
- Aynı tech pack, kumaş spesifikasyonu ve renk standardı; böylece teklifler aynı giysiyi tarif eder. Neleri içermesi gerektiğini tech pack rehberi listeler.
- Kumaşı kim alıyor: fabrika, marka ya da bir aracı. Fason (CMT) fiyatı ile komple üretim fiyatı karşılaştırılamaz.
- Renk ve model başına minimum ve bedenlerin bunun içinde dağıtılıp dağıtılamayacağı.
- Numune süresi ve numune onayından sonraki seri üretim süresi, ayrı ayrı.
- Incoterm ve teslim noktası; böylece nakliye, gümrükleme ve ithalat KDV'si bir kez sayılır.
- Hangi baskı ve nakışın fabrikada yapıldığı, hangisinin partner tesise gönderildiği.
Mevcut bir programı Asya'dan taşıyan alıcılar giyim üretimini yeni bir üreticiye taşımak sayfasındaki planı izleyebilir. İlk siparişlerini veren alıcılar ilk üretiminiz sayfasıyla başlayabilir. İkiden fazla ülke arasında seçim için karar çerçevesi ürün, adet ve pazarı sırayla ele alır.
Voyager Textile'ın yeri
Voyager Textile, Türkiye'de yaklaşık 70 kişilik kendi fabrikası olan bir üreticidir. Kesim, dikim, kalıp hazırlama, nakış, transfer baskı ve süblimasyon baskı fabrikada yapılır; serigrafi baskı ve ürün yıkama partner tesislerle koordine edilir. Minimum sipariş renk ve model başına 300 adettir, kapasite ayda yaklaşık 100.000 adettir ve müşterinin gönderdiği kumaş kabul edilir. Her giysi müşterinin kendi tasarımına göre yapılır.
Satın almacıların sorduğu sorular
Giyim tedarikinde Türkiye Avrupa'da mı?
Giyim tedariki açısından Türkiye AB'nin dışındadır ama AB ile gümrük birliği içindedir; bu yüzden serbest dolaşımdaki giyim A.TR belgesiyle AB'ye gümrük vergisi ödenmeden girer. Gümrük beyannameleri yine gerekir ve giysinin menşei Türk olarak kalır.
Türkiye'de üretilen giysiler Made in EU olarak etiketlenebilir mi?
Hayır. Türkiye'de üretilen giysiler Made in EU olarak etiketlenemez, çünkü gümrük birliği gümrük vergisini kaldırır ama AB menşei yaratmaz. Menşe Türkiye'dir ve etikette bu yazmalıdır.
Yakın coğrafyada giyim üretiminde Türkiye mi, Doğu Avrupa mı daha hızlı?
Batı Avrupa'ya karayolu nakliyesi hem Türkiye'den hem Doğu Avrupa'dan birkaç gün sürer. Toplam termin daha çok kumaşa bağlıdır: kumaşı kendi ülkesinde tedarik eden bir fabrika, sağlanan kumaşın gelmesini beklemez.
Romanya, Bulgaristan ya da Polonya'daki giyim fabrikalarının minimumları daha mı düşük?
Fason çalışan bazı Romanya, Bulgaristan ve Polonya fabrikaları genellikle model başına birkaç yüz adet alır, ama kumaşçı kendi minimumunu koyar. Voyager Textile, kumaşı fabrikanın tedarik ettiği siparişlerde renk ve model başına 300 adetten çalışır.
Yakın coğrafyada giyim üretimi maliyeti düşürür mü?
Yakın coğrafyada giyim üretimi genellikle birim fiyatı değil, stok ve indirim riskini düşürür, çünkü daha küçük siparişler ve sezon içi tekrar siparişler pratik hâle gelir. Karar vermeden önce aynı spesifikasyon ve Incoterm üzerinden teslim edilen ürün başına toplam maliyeti karşılaştırın.
Yakın coğrafya teklifini aynı spesifikasyonla karşılaştırın
Diğer tedarikçilere gönderdiğiniz tech pack'i ya da referans ürünü gönderin. Renk ve model başına 300 adet üzerinden fiyat veririz, fiyatladığımız kumaşı belirtiriz ve AB'deki bir fabrikanın size nerede daha uygun olacağını söyleriz.
Karşılaştırılabilir teklif isteyin
