ABD'ye ilk kez giysi ithalatı: ithalatçı numarası, gümrük teminatı (bond), ISF ve giriş

Ürünün tarife sınıflandırmasını, menşeini ve belgelerini hedef pazar ve ithalat tarihi için gümrük temsilcinizle netleştirin.

Kayıtlı ithalatçı kimdir

Kayıtlı ithalatçı, malın girişini yapan ve vergiyi borçlanan taraftır. 19 CFR 101.1, ithalatçıyı mal üzerindeki vergileri ödemekten birinci derecede sorumlu kişi olarak tanımlar; 19 CFR 141.1(b) ise bu sorumluluğu kişisel bir borç yapar. Bir müşavir parayı alıp CBP'ye ödemezse bu borç ortadan kalkmaz.

Türkiye'den alım yapan bir marka, merch firması ya da distribütör için kayıtlı ithalatçı normalde ABD'deki alıcıdır. ABD dışında kurulmuş bir şirket, malın tüketime girişini ancak tebligat kabulüne yetkili, ABD'de yerleşik bir temsilcisi ve ABD'de yerleşik bir kurumsal kefille verilmiş bir teminatı varsa yapabilir (19 CFR 141.18). Teslim edilmiş fiyat veren bir Türk fabrikasının ithalatçı rolünü üstlenebilmek için önce ABD'de bir yapıya ihtiyaç duymasının sebebi budur.

Vergileri kim öder

Vergileri kayıtlı ithalatçı öder: giriş özetiyle birlikte tahmini vergi olarak yatırılır (19 CFR 142.12(c)) ve CBP girişi tasfiye ettiğinde (liquidation) kesinleşir. Bu maliyeti ticari olarak kimin taşıyacağına Incoterm karar verir: FCA ya da FOB'de alıcı öder; DDP'de satıcı ödemeyi kabul etmiştir ve bu yüzden ithalatçı olarak hareket edebilmelidir. Genel oranla Türkiye menşeli mallara uygulanan Section 301 vergisinin nasıl üst üste bindiği ABD tarife rehberinde açıklanıyor.

Adım 1: ithalatçı numarası (CBP Form 5106)

CBP her ithalatçıyı CBP Form 5106, yani Create/Update Importer Identity Form ile kaydedilmiş bir numarayla tanır. 19 CFR 24.5'e göre form ilk resmî girişle birlikte verilir; nihai alıcı (ultimate consignee) farklı bir tarafsa onun için ayrı bir form verilir. Numara, IRS işveren kimlik numarasıdır (EIN); EIN yoksa Sosyal Güvenlik numarası kullanılır; ikisi de yoksa CBP bir ithalatçı numarası atar.

Numaranın süresi dolar. 24.5(e)'ye göre bir yıl boyunca kullanılmayan ve açık işlemi olmayan bir ithalatçı numarası CBP kayıtlarından silinir; bu durumda yeni bir Form 5106 gerekir.

Adım 2: sürekli ya da tek girişlik gümrük teminatı

Resmî bir giriş, gümrük teminatı (customs bond) gerektirir: ithalatçının vergileri ödeyeceğine ve CBP'nin taleplerini karşılayacağına dair bir kefilin (surety) verdiği güvence. İthalatta kullanılan teminat, koşulları 19 CFR 113.62'de düzenlenen temel ithalat ve giriş teminatıdır. İki biçimi vardır.

Düzenlemenin kendisi yalnızca bir alt sınır ve değerlendirme etkenlerini belirler. 19 CFR 113.13, her teminatın en az 100 $ olmasını şart koşar ve CBP'nin ithalatçının ödeme geçmişini, malın değerini ve niteliğini ve gereken gözetim düzeyini tartmasına izin verir; bir teminat yetersiz kalırsa CBP ek güvence de isteyebilir. 50.000 $ ya da %10 kılavuzu CBP Directive 99-3510-004'ten gelir ve CBP'nin 24 Ekim 2006 tarihli Federal Register duyurusunda (71 FR 62276) tekrarlanır. %10 vergi, harç ve ücretler üzerinden ölçüldüğü için ek bir tarife katmanının geldiği yıl, bir sonraki yıl gereken teminatı da yükseltir.

Adım 3: deniz yolu için Importer Security Filing (10+2)

Gemiyle gelen yük, 19 CFR Part 149 kapsamında bir Importer Security Filing (ISF) gerektirir. ISF ithalatçısı, malın gelmesine sebep olan taraftır: normalde malın sahibi, alıcısı ya da gönderileni veya onlar adına hareket eden lisanslı bir müşavir (149.1). Hava yolu sevkiyatları ISF gerektirmez, çünkü 149.2(a) gemiyle gelen yüke uygulanır.

• İthalatçının 10 unsuru (149.3): satıcı; alıcı; kayıtlı ithalatçı numarası; gönderilen numarası; üretici ya da tedarikçi; teslim alacak taraf (ship-to); menşe ülke; en az altı haneli HTSUS numarası; konteyner yükleme yeri; konsolidatör (yükleyen).
• Taşıyıcının +2 unsuru: geminin istif planı (19 CFR 4.7c) ve konteyner durum mesajları (4.7d); bunları ithalatçı değil taşıyıcı gönderir.
• Son tarih: ilk sekiz unsur en geç yük yabancı limanda gemiye yüklenmeden 24 saat önce (149.2(b)); konteyner yükleme yeri ve konsolidatör en geç ABD limanına varıştan 24 saat önce.
• Güncellemeler: üretici, teslim alacak taraf, menşe ve HTSUS numarası ilk olarak eldeki en iyi veriyle gönderilebilir ve en geç ABD'ye varıştan 24 saat önce güncellenmelidir (149.2(f)); mal artık gelmeyecekse dosya geri çekilmelidir (149.2(e)).
• Sonuç: 19 CFR 113.62(j)'deki teminat koşuluna göre Part 149 yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, asıl sorumluyu ve kefili her ihlal için 5.000 $ tutarında maktu tazminata (liquidated damages) maruz bırakır.

24 saatlik süre varıştan değil, Türkiye'deki yüklemeden itibaren işler; bu yüzden dosya mal henüz ihracat limanındayken hazır olmalıdır. Üreticinin adı ve adresi ile konteyner yükleme yeri fabrikadan ve forwarder'dan gelir; HTSUS numarası ise ithalatçının sınıflandırmasıdır.

Adım 4: giriş ve giriş özeti

Giriş, mal indikten sonraki 15 takvim günü içinde yapılır (19 CFR 142.2) ve varıştan önce de yapılabilir. 142.3'e göre giriş dosyası CBP Form 3461 ya da elektronik karşılığı, giriş yapma hakkının kanıtı, ticari fatura, gerektiğinde çeki listesi ve sevkiyat için istenen diğer belgelerden oluşur. Giriş özeti, yani CBP Form 7501 ya da elektronik karşılığı, girişten sonraki 10 iş günü içinde tahmini vergiler yatırılarak verilir (142.12(b) ve (c)) ya da tek adımda giriş sırasında verilir.

• Resmî ya da gayriresmî. Gayriresmî giriş 2.500 $'ı aşmayan sevkiyatlarla sınırlıdır; 19 CFR 143.21(a) ayrıca 99. faslın III ve IV. alt fasıllarında sınıflandırılan, değeri 250 $'ın üstündeki eşyayı bunun dışında tutar. Türkiye menşeli ürünlere ait Section 301 pozisyonu III. alt fasılda yer aldığı için 250 $'ın üstündeki bir giysi sevkiyatı resmî girişle işlem görür.
• Tasfiye. Giriş tarihinden itibaren bir yıl içinde tasfiye edilmeyen bir giriş, ithalatçının beyan ettiği oran, değer ve vergi üzerinden tasfiye edilmiş sayılır (19 CFR 159.11).
• İadeler. 6 Şubat 2026'dan bu yana CBP iadeleri, sınırlı muafiyetler dışında elektronik olarak yapıyor (Electronic Refunds kuralı, 91 FR 21, 2 Ocak 2026). İadeleri alabilmek için ithalatçı, CBP Revenue Division'a bir ACH Refunds Enrollment Form verir.

Gümrük müşaviri ne yapar

Lisanslı bir gümrük müşaviri sizin adınıza Form 5106'yı, ISF'yi, girişi ve giriş özetini verir, teminatı bir kefil üzerinden ayarlar ve vergileri sizin adınıza öder. Kendi malınızı gümrükten çekmek için lisansa ihtiyacınız yoktur: 19 CFR 111.2(a)(2)(i), yalnızca kendi hesabına hareket eden ithalatçıyı muaf tutar. Başkaları adına gümrük işlemi yapan herkesin lisanslı olması gerekir.

• Müşavirin sizin adınıza hareket edebilmesi için geçerli bir vekâletnamesi olmalıdır; müşavir bunu CBP'ye vermez, kendi dosyasında saklar (19 CFR 141.46).
• ABD'de yerleşik olmayan bir asıl sorumlunun verdiği vekâletname, ancak adı geçen temsilci tebligat kabulüne yetkili ve ABD'de yerleşikse kabul edilir (141.36).
• ISF ve giriş CBP'ye tek bir iletimle gidiyorsa, gönderen ya kendi adına hareket eden ithalatçı ya da lisanslı bir müşavir olmalıdır (149.5(a)).

Tekstil evrakı: fatura ayrıntısı, MID ve kaldırılan tekstil beyanı

Ayrı bir tekstil beyanı artık yok. CBP'nin tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin menşe ülkesine ilişkin, 17 Mart 2011'de yayımlanan nihai kuralı (76 FR 14575), her tekstil ithalatıyla birlikte tekstil beyanı verme şartını kaldırdı ve yerine üretici kimlik kodunu (MID) getirdi. 19 CFR 102.23'e göre tekstil ya da konfeksiyon ürünlerinin her ticari ithalatında üretici, menşe kazandıran işlemleri yapan işletmenin adı ve adresinden oluşturulan bir MID ile tanımlanır; ithalatçı da bunu belirlerken makul özen gösterdiğini ortaya koyabilmelidir.

Elyaf ayrıntısı ticari faturada yer alır. 19 CFR 141.89, tekstil giyim eşyasına ait faturaların giysinin tamamındaki bütün liflerin ağırlıkça dağılımını, dış kumaş ve astar için ayrı ayrı vermesini ister; örme ve dokuma kumaşı ya da tekstili deri veya plastikle birleştiren giysilerde her malzeme için ayrı dağılım gerekir. Giysinin kendisi de menşe ülkesiyle işaretlenmelidir (19 CFR 134.11). Dikili etiketteki elyaf içeriği, menşe ve işletme kimliği Textile Act ve FTC kurallarına tabidir; bunlar ABD konfeksiyon etiketleme ve ithalat şartları sayfasında, yıkama talimatı ifadeleri ise yıkama sembolleri ve etiket ifadeleri sayfasında anlatılıyor.

Bir Türk üreticinin belgeleri nereye oturur

Fabrikaya ait bilgilerin üç yerde de birbirini tutması gerekir. Fatura bir ticaret şirketinin adını verip MID ve ISF dikim fabrikasının adını veriyorsa ya da elyaf dağılımı etiketten farklıysa müşavir durur ve sorar. Üreticinin adını ve adresini yazıldığı biçimiyle ve koliler, asortiler ve sevkiyat işaretleri sayfasında anlatılan koli ve paketleme formatını mal yola çıkmadan önce kararlaştırın.

İlk ABD ithalatının maliyet kalemleri, rakamsız

İlk ABD ithalatı için bir toplam maliyet tablosu (landed cost) aşağıdaki kalemleri içerir. Oranlar ve ücretler değişir; bu yüzden tablo her kalemi ve neye bağlı olduğunu kaydeder, tutarları gerçek giriş için gümrük müşaviri verir.